Нүүр хуудас | Нийтлэлчдийн индэр | Мэдээний архив
Нэвтрэх нэр:
Нууц үг:
Бүртгүүлэх «|» Нууц үг мартсан?
Fact Shuum Нийгмийн шуум Гадаад Shuum Соёл, урлаг, спорт Оддын Shuum Авто Shuum TOMATO.MN
index
Монгол үндэсний хөгжмийн зэмсэг-Лимбэ
2012.08.21
Монгол үндэсний хөгмийн зэмсэг "Хөндлөн бишгүүр"-ийн монголчууд нэрлэж заншсан нэр. Лимбэ. Төвдөөр бишгүүрийн нэр юм.

Монгол ардын үндэсний хөгжмийн нэг төрөл зүйл.

Хөдөө хээр хааяагүй тохиолддог, тарвага зурамны нүх бүхий товгор газар ургадаг гишүүний /цооргоно/ хатсан голд нүх гарган үлээж тоглодог байсан нь үүнээс санаа авч, лимбэ хийсэн гэдэг явган яриа байдаг. Гажидын Бадрах агсан Монголын хөгжмийн түүх номондоо хэд хэдэн бишгүүрийн тухай дурьдсаны дотор хөндлөн бишгүүр гэсэн хэсэгт, энэхүү хөгжмийн зэмсгийг хулсаар үйлдэнэ. Урт нь нэг тохой найман ямх, зүүн тал дор нэг нүх нь үлээх нүх байна. Дараах нэг нүхэн дор хулсны хальс наах нүх болно. Баруун гар тал дор зургаан нүх буй нь эгшиг ялгаруулах болой. Энэхүү хөгжмийн зэмсгийг Лимбэ хэмээмой гээд, энэхүү лимбэ хэмээгч монгол үг бус, төвд үг хэмээжээ. /Худам Монгол бичгээр бичсэн энэ номын 69-70-р талд/ Тэгэхээр энэ хөгжим нь яах аргагүй лимбэ хөгжим болох нь мэдрэгдэж байгаа бөгөөд нэн эртний түүхтэй ажээ.

Лимбийн бүтэц.

Лимбийг их төлөв хулсаар хийдэг байсан бол сүүлд төмөр, орчин үед хуванцараар хийж байна. Лимбэний толгой талд богино залгаа хийж, хөг тааруулдаг ч байна. Лимбийг урт богино хэдэн янзаар үйлдэж, дээд нүхний хажуу талд беммоль-диезны тэмдэг тавьж, тоглогч тухайлсан нэг хөгжмөөр тоглож, зохиолын хөг солигдоход ашигладаг байна.


Лимбийн хөг.

Лимбэ нь их, дунд, бага гарын гэж гурван янз байдаг.
- Их гарын лимбэ нь 1-р наймцын ми-бемолиос 2-р наймцын сибемоль хүртэл.
- Дунд гарын лимбэ 1-р наймцын сибемолиос 3-р наймцын сибемоль хүртэл.
- Бага гарын лимбэ нь 1-р наймцын фа-гаас 3-р наймцын фа хүртэл тус тус хүчин чадалтай дуугардаг ажээ.

Лимбийн өнгө аяс, хэрэглээ.

Лимбэний дууны өнгө аяс нь доод чалхандаа ялдам зөөлөн, дүүрэн уянгалаг, дээд чалхандаа шингэн исгэрүүлэн уянгалах нь шувуудын жиргээг санагдуулам. Бас уран гоё нугалаа хугалааг гойд илэрхийлнэ. Гоцлол, цөөхүүл, найрал хөгжмийн алинд ч дээд хоолойн үүргийг гүйцэтгэнэ. Ялангуяа уртын дуутай найрсан эгшиглэх нь гойд бөгөөд, нарийн дээд хоолойд нөхөн дуурсах нь олонтой байдаг. Энэ чанараараа тоглогчоос битүү амьсгаагаар тоглохыг ур дүйн үүднээс шаардаг. 

Монгол үндэсний хөгмийн зэмсэг "Хөндлөн бишгүүр"-ийн монголчууд нэрлэж...

Уншсан: 2955 | Түгээх |
Холбоотой мэдээ
БНХАУ байгуулагдсаны 70 жилийн ой тохиож байна
2019.09.29
Зэрлэг амьтдаас өөрийгөө хамгаалах аюулгүй байдлын зөвлөмж
2019.09.26
Архины хар сүүдэр аз жаргалгүй амьдралын шалтгаан...
2019.08.26
“Маргааш л уухгүй байя” гэсэн үгс хорт зуршлын хамгийн энгийн хэлбэр юм
2019.08.06
Япон улсад тэтгэлгээр суралцуулах сонгон шалгаруулалт зарлагдлаа
2019.08.01
Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд SHUUM.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.
Таны нэр:
Таны сэтгэгдэл:
Сэтгэгдэл Нийт: 0
БНХАУ байгуулагдсаны 70 жилийн ой тохиож байна
2019.09.29
Зэрлэг амьтдаас өөрийгөө хамгаалах аюулгүй байдлын...
2019.09.26
Архины хар сүүдэр аз жаргалгүй амьдралын шалтгаан....
2019.08.26
“Маргааш л уухгүй байя” гэсэн үгс хорт зуршлын...
2019.08.06
Япон улсад тэтгэлгээр суралцуулах сонгон шалгаруул...
2019.08.01
Бүсгүйчүүд эмчээс илүүтэйгээр интернетэд найддаг
2019.07.08
Өнөөдөр, маргааш, арван жилийн дараа...
2019.06.27
Тэнгисийг эзэгнэгч Мокин омгийнхон...
2019.06.25
Монголчууд маршал Г.К.Жуковт ангийн буу бэлэглэж б...
2019.06.14
Монгол оронд Торнадо болж байсан баримтууд
2019.06.07
Аавынхаа унтаж байгааг ажиглаж байсан уу...
2019.06.06
Цагаан будгаар халхалсан Болгарын гоо үзэсгэлэн......
2019.06.02
Бородины тулалдаанд олзлогдсон орос цэрэг байгаагү...
2019.03.04
Гал түймэртэй тэмцэх байгууллага үүсч хөгжсөний 97...
2019.01.13
Хачирхалтай тохиолдлууд
2018.12.23
Иргэн өргөдөл гомдлынхоо шийдвэрлэлтийг давхар хян...
2018.11.06
Нэрт судлаач Оуэн Латтимороос маршал Х.Чойбалсанд ...
2018.09.30
Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллага
2018.06.07
Баяжья, хөгжье гэвэл сэтгэхүйгээ өөрчил
2018.06.06
"Уран" дуудлагатай нохой дахин хэрэг илрүүллээ
2018.04.10
Шар мэдээнд дургүй хэн байхав...
2017.12.10
Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй
2017.10.20
Гоё шүд-эмэгтэй хүний чимэг...
2017.10.06
500 кг молор ОХУ- аас олдож байжээ
2017.09.11
50 сая жилийн өмнөх аалзны хэлбэрийг тодорхойлжээ
2017.09.11
“Wannacrypt0r” хортой кодын халдвараас урьдчил...
2017.05.29
Монголын ард түмэн Зөвлөлтийн Улаан армид туслах х...
2017.05.08
Цагдаагийн байгууллагын генералууд
2017.05.01
Мексикийн баруун нутгаас илэрсэн гайхамшигтай олдв...
2017.04.24
Хүр хорхойн шүлс ашиглан хүний чихний хэнгэргийг э...
2017.04.24
Ази бүсгүйчүүд Европ төрхтэй болохыг хүсдэг
2011.05.25
Эрдэмтэд цох хорхой биеийн бас нэгэн нууцыг нээжээ...
2012.10.31
Хумх бол суут ухаантнуудын орд
2013.12.23
Шар мэдээнд дургүй хэн байхав...
2017.12.10
Зүүдний тайлал нэгийг өгүүлнэ
2012.06.13
Ардчилал гэж юуг хэлж ойлгох вэ?
2011.10.13
Хамгийн өргөн хэрэглэгддэг шилмэл 100 Америк хар я...
2011.09.07
Монголын цаст оргилууд
2011.12.14
Ургийн бичиг, удмын түүх
2013.05.06
"Мона Лиза"-гийн далд нууцлаг инээмсэглэлийн нууц
2011.07.25
Найрын дэг ёс
2011.08.01
Гоё шүд-эмэгтэй хүний чимэг...
2017.10.06
Дэлхийн улсуудын мөнгөн дэвсгэртийг хэрхэн үйлдвэр...
2012.01.06
Клиник үхлийг үзсэн бүсгүйн яриа
2013.07.29
Дэлхийн хамгийн эртний хүн Монголоос олдсон уу?
2011.07.01
Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй
2017.10.20
Тайландад биед хоргүй, хөх томруулах арга байдаг г...
2011.10.27
Газар хөдлөлт хамгийн аюултай гамшиг
2011.11.10
500 кг молор ОХУ- аас олдож байжээ
2017.09.11
Оспан баатар 1949 онд ялсан бол казакууд аль эрт ...
2012.09.26
Хар тахал Европын хүн амын талыг нь авч одсон
2011.10.18
Дамдины Сүхбаатар илтгэх урлагийн ноён оргилуудын ...
2015.02.02
Дэлхийн хамгийн харгис 10 хүн
2011.10.11
50 сая жилийн өмнөх аалзны хэлбэрийг тодорхойлжээ
2017.09.11
Эрийн гурван наадам Хүннү гүрний үеэс улбаатай
2014.07.04
Монгол үндэсний хөгжмийн зэмсэг-Лимбэ
2012.08.21
Иргэн өргөдөл гомдлынхоо шийдвэрлэлтийг давхар хян...
2018.11.06
500 кг молор ОХУ- аас олдож байжээ
2011.06.17
Монголын ард түмэн Зөвлөлтийн Улаан армид туслах х...
2017.05.08
Хятад эрдэмтэд тоншуулын "нууцыг" илрүүллээ
2011.11.11
250 x 200px
Бидний тухай | Сурталчилгаа байршуулах | Санал хүсэлт | Холбоо барих | Вэб сайт хийх | RSS
© Шуум.мн - ээс хуулбарлах хориотой, 2011