Нүүр хуудас | Нийтлэлчдийн индэр | Мэдээний архив
Нэвтрэх нэр:
Нууц үг:
Бүртгүүлэх «|» Нууц үг мартсан?
Fact Shuum Нийгмийн шуум Гадаад Shuum Соёл, урлаг, спорт Оддын Shuum Авто Shuum TOMATO.MN
index
Лимбэний битүү амьсгааны арга барилыг ЮНЕСКО-гийн жагсаалтад бүртгүүлсэн батламжийг гардууллаа
2012.06.13
Нүүдэлч Монголчуудын өвөг хөгжмийн нэг нь лимбэ юм. Монголчууд лимбийг олон зууны турш өвлөн хөгжүүлэхдээ битүү амьсгаагаар хөгжимдөх өвөрмөц, давтагдашгүй арга барилыг буй болгосон гавъяатай.
Өдөр хоногоор мартагдаж байгаа эл ховор, хосгүй өвийг ЮНЕСКО-гийн Соёлын биет бус өвийг хамгаалах тухай Конвенцийн “Яаралтай хамгаалах шаардлагатай соёлын биет бус өвийн жагсаалт”-д өнгөрсөн онд Бүгд Найрамдах Индонези Улсын Бали хотноо болсон ЮНЕСКО-гийн Соёлын биет бус өвийг хамгаалах тухай Конвенцийн Засгийн газар хоорондын 6 дугаар хуралдаанаар бүртгэсэн билээ.
2012 оны 6 дугаар сарын 11-нд лимбэний битүү амьсгааны арга барилыг ЮНЕСКО-гийн жагсаалтад бүртгэн тунхагласан батламжийг ЮНЕСКО-гийн Монголын Үндэсний Комисс, Монгол Улсын Засгийн газарт албан ёсоор хүлээлгэн өгөх ёслол боллоо. Монгол Улсын Засгийн газрыг төлөөлж БСШУ-ы дэд сайд Б.Ундармаа уг батламжийг гардан авч эх хувийг Үндэсний Музейн харьяа Төрийн түүхийн музейд шилжүүлэн өглөө.
ЮНЕСКО-гийн Монголын Үндэсний Комиссийн Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Г.Жаргалсайхан батламжийг Засгийн газарт гардуулан өгөхдөө лимбэний битүү амьсгааны арга барилыг ЮНЕСКО-гийн жагсаалтад бүртгүүлснээр Монгол Улс дэлхий нийтийн өмнө маш өндөр хариуцлага үүрэг хүлээж байгааг цохон тэмдэглэсэн юм.
ЮНЕСКО-гийн Соёлын биет бус өвийг хамгаалах тухай Конвенцийн жагсаалтыг “Яаралтай хамгаалах шаардлагатай соёлын биет бус өвийн жагсаалт”, “Хүн төрөлхтний соёлын биет бус өвийн төлөөллийн жагсаалт” гэж хоёр ангилдаг аж.
“Яаралтай хамгаалах шаардлагатай соёлын биет бус өвийн жагсаалт”-д бүртгүүлсэн лимбэний битүү амьсгааны арга барилыг Монгол Улс хадгалж хамгаалах шаардлагатай бүхий л арга хэмжээг яаралтай авах үүрэгтэй гэнэ. Өдгөө энэ арга барилыг эзэмшсэн хорь хүрэхгүй лимбэчид байдаг байна.
Г.Жаргалсайхан мөн соёлын биет бус өвийн нэг онцлог бол аливаа ард түмэн, үндэстний өнгөрсөн, одоо, ирээдүйг холбосон байх учиртай дурдаад өв дээдсээс уламжлагдан ирсэн соёлын өвийг хойч ирээдүйдээ дамжуулахад өнөө үеийнхний хичээл зүтгэл маш чухал болохыг онцлов.
ЮНЕСКО-гийн жагсаалтад орсон соёлын биет бус өвийг орчин цаг үетэйгээ зохицон хөгжих чадвартай байх ёстой гэж шаарддаг тул уламжлал, орчин үе хоёрыг хослуулсан соёлын өвийг хөгжүүлэхэд мэргэжлийн болон энгийн иргэдийг өргөнөөр хамруулах нь их чухал ажээ. Өөрөөр хэлбэл ЮНЕСКО-гийн жагсаалтад орсон соёлын биет бус өвийг зөвхөн “тайзан дээр тоглодог байх” нь хангалтгүй гэнээ.
“Нүүдлийн ахуйд бий болсон лимбэний битүү амьсгааны арга барилыг амьдралын хэв маяг эрс өөрчлөгдөж буй өнөө үед зөвхөн урлагийн тайзан дээр биш мөн бодит ахуйд “өдөр тутмын хэрэглээ” байлгах нь ач холбогдолтой. Ингэснээр монгол зан заншил, уламжлалаа хадгалж, соёлын өвөрмөц онцлогоо хойч үедээ өвлүүлэн үлдээнэ” гэж Г.Жаргалсайхан мөн онцолсон юм.

Лимбэний битүү амьсгааны арга барил өвлөгдөж буй өнөөгийн байдал

Лимбэний битүү амьсгааны уламжлалыг мэргэжлийн сургалтын хөтөлбөр, агуулгад тусгах үндэс суурийг анхлан тавьсан хүн бол алдарч лимбэч Л.Цэрэндорж агсан юм. Битүү амьсгаагаар лимбэдэх уран чадварыг өмнөх үеэсээ өвлөн XX зуунд буухиалж, XXI зуунтай залгуулахад нэрт лимбэч Алдарт гавъяат хөгжимчин Л.Цэрэндорж, Л.Маам, МУГЖ М.Дорж нар түүхэн үүрэг гүйцэтгэсэн билээ. Ахмад үеийн лимбэчдийн халааг авсан дунд үеийн төлөөлөл нь МУГЖ М.Бадам, МУГЖ Галсантогтох, МУГЖ Ө.Батжаргал, лимбэч багш Д.Энхтайван нар юм. Лимбэний битүү амьсгааг төгөлдөр эзэмшсэн эдгээр лимбэчдийн шавь нар, шавийн шавь нар нь эдүгээ эл уламжлалыг залган авч явааг бахархан тэмдэглэж байна. Лимбэ хөгжмийн мэргэжлийн сургалт эдүгээ Улаанбаатар хот дахь Соёл урлагийн их сургууль, Хөгжим бүжгийн коллеж, Завхан аймаг дахь Хөгжим бүжгийн коллежид тус тус явагдаж байгаа.
Гэхдээ битүү амьсгаагаар лимбэдэх ардын уламжлалыг өвлөсөн ийм лимбэчид улсын хэмжээнд нэн цөөн байгаа нь энэ өвийн ирээдүйд сэтгэл түгших шалтгаан болж байгаа юм. 2007 онд лимбэний битүү амьсгааны уламжлалыг сэргээн хөгжүүлэх хойч үед өвлүүлэх зорилготой “Монголын Лимбэчдийн Холбоо”-г байгуулагдаж, энэ холбоонд манай үе үеийн лимбэчид, судлаачид, урлаг соёлын зүтгэлтнүүд нэгдэн орсон байна. Тус холбоо нь энэ ховор хосгүй өвийг хойч үед Aвлүүлэх, амьдарч хөгжих чадварыг хангах олон талт ажлыг төв орон нутгийн төр, захиргааны болон соёлын холбогдох байгууллагуудтай хамтран хэрэгжүүлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэнэ гэж мэргэжилтнүүд үзэж байна. Цаашид энэ өвийг хамгаалахын тулд:
- ардын хөгжмийн уламжлалт урын сан, хөгжимдөх арга барилаас суралцах, судлах ажлыг шинэ шатанд гаргах
- орчин цагийн мэргэжлийн зохиолчдын бүтээлд битүү амьсгааны ид шидийг илтгэн харуулах, лимбэчний ур ухаан, уран чадварыг сорих бүтээлүүдийг буй болгох
- тэрчлэн битүү амьсгаагаар хөгжимдөх ховор хосгүй арга барилыг эзэмшсэн лимбэчдийн нийгмийн үнэлгээг дээшлүүлэх шаардлагатай. 

Нүүдэлч Монголчуудын өвөг хөгжмийн нэг нь лимбэ юм. Монголчууд лимбийг олон зуун...

Уншсан: 499 | Түгээх |
Холбоотой мэдээ
“La Beauty Aesthetic”-ийг Монголд албан ёсоор нээнэ
2018.04.17
Нийслэлийн Соёл, урлагийн газар харьяа байгууллагуудын спорт өдөрлөг боллоо
2018.04.12
“Чоно” хамтлаг тоглолтын товоо зарлалаа
2018.04.05
Шилдгийн шилдэг уран бүтээлүүдтэй "Хаврын Хит - 2018" тоглолт болно
2018.04.03
Ц. Амартүвшин: “Параллель” ертөнц киноны зохиол бол маш сайн зохиол
2018.03.14
Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд SHUUM.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.
Таны нэр:
Таны сэтгэгдэл:
Сэтгэгдэл Нийт: 1
“La Beauty Aesthetic”-ийг Монголд албан ёсоор ...
2018.04.17
Нийслэлийн Соёл, урлагийн газар харьяа байгууллагу...
2018.04.12
“Чоно” хамтлаг тоглолтын товоо зарлалаа
2018.04.05
Шилдгийн шилдэг уран бүтээлүүдтэй "Хаврын Хит - 20...
2018.04.03
Ц. Амартүвшин: “Параллель” ертөнц киноны зохио...
2018.03.14
“Хурд” хамтлаг ээлжит тоглолтоо “Цэргийн Бод...
2018.03.13
МУСТА А.Түмэн-Өлзий 10-н жилийн ойн тоглолтоо ёсло...
2018.03.06
"Хурд" хамтлаг 25-н жилийн ойн анхны тоглолтоо бүс...
2018.03.06
Өдөрт дунджаар 4000-9900 хүн музей үзжээ
2018.03.05
“MNB Sport” суваг нээлтээ хийлээ
2018.03.05
“Шивээ Хиагт” дуурь 47 жилийн дараа дахин тайз...
2018.03.05
Хүүхэд багачуудад зориулсан “Монгол хүүхэлдэйн б...
2018.03.01
Энэ жилийн эмэгтэйчүүдийн баярын хамгийн “ТАНСАГ...
2018.03.01
МУСТА А.Түмэн-Өлзийгийн тоглолтонд оролцох уран бү...
2018.02.27
Увертюра хамтлаг V.I.P unplugged тоглолтоор бүсгүй...
2018.02.26
О.Бат-Өлзий: “Энэ бол мартаж болохгүй түүх...”...
2018.02.23
“Хурд” хамтлаг эмэгтэйчүүдийн баяраар “Бүсгү...
2018.02.23
МУСТА А.Түмэн-Өлзий “Гэгээ билээ би” тоглолтоо...
2018.02.23
ОЛИМПЫН түүхийг алтан хальснаа МӨНХӨЛЖ буй TV5 тел...
2018.02.22
"Маш нууц 2" киноны дуу "Үеийн үед" цацагдаж эхэлл...
2018.02.21
Сар шинийн битүүний өдөрт зориулсан үндэсний бөхий...
2018.02.15
Мартаж үл болох бас нэгэн НУУЦ удахгүй ил болно
2018.02.13
Рок попт цус сэлбэнэ
2018.02.13
“Пёнчан-2018” өвлийн олимпийн бамбар "Алтан жо...
2018.02.02
Энэ онд 33 сургууль, цэцэрлэг, өрхийн эмнэлэг бари...
2018.01.26
Удирдах ажилтны сургалт, зөвлөгөөн гар бөмбөгийн т...
2018.01.23
"LIVE CLUB"-ын “NOSTALGIA” үдэшт урьж байна
2018.01.18
Монгол бүсгүйчүүдээ магтан дуулсан ”Монголжингоо...
2018.01.05
“Ах дүү гурав” УСК тун удахгүй…
2018.01.03
“S4” хамтлаг шинэ оны эхэнд “ШИНЭ” уран б...
2018.01.02
Сургамжит богино өгүүллэгүүд
2015.02.03
Хайрын шүлгүүд /Дурлалт хосуудын баяр - Гэгээн Вал...
2013.02.14
Ц. Амартүвшин: “Параллель” ертөнц киноны зохио...
2018.03.14
Намрын хит 2017
2017.10.13
Монголын шилдэг моделиуд Нью-Йоркийн загварын доло...
2017.09.06
Соёлын өвийг хамгаалах тухай хоёр журам баталлаа
2017.08.24
Дуучин Хүрэлээ шинэ уран бүтээлээ өлгийдөн авлаа
2017.09.06
“ААДАР” хамтлагийн цомгийн баяр болно
2017.10.13
"Hard Rock"-т "Аадар" бууна
2017.10.12
“Madness” хамтлагийн шинэ уран бүтээл “City...
2017.10.16
Үндэсний спортын их наадмыг энэ жил зохион байгуул...
2017.09.21
Дэлхийн сонгодгуудыг амилуулсан “Сонгодог урлаг-...
2017.10.11
Тансаг Мода агентлаг "Fashion Tv"-тэй хамтарна
2017.12.15
Эстрадын дуучдын хамтарсан тоглолт Сэлэнгэчүүдэд х...
2017.10.06
“Ах дүү гурав” УСК тун удахгүй…
2018.01.03
“Венийн вальс 2017” элит цэнгүүн таныг хүлээж ...
2017.12.12
Аялгуу дуу намайг уяхан болгодог.…
2017.10.30
“Үлэмжийн гоо”-д саатсан сониноос
2017.11.10
Дуучин Хүрэлээ охинтойгоо хамтран “Гацуурхан” ...
2017.12.08
Дуучин Т.Ариунаагийн бага хүү жүжигчин болжээ
2017.11.24
Дуулиан шуугиантай 7 жил!
2017.11.13
Шалзат баахан шаргын домог
2012.03.15
"Хурд" хамтлаг 25-н жилийн ойн анхны тоглолтоо бүс...
2018.03.06
“Шивээ Хиагт” дуурь 47 жилийн дараа дахин тайз...
2018.03.05
Одод элэг бүтэн амьдралын төлөө нэгдлээ
2017.10.18
Дуучин Дээгий: 10 жил хүлээсэн тоглолтондоо ард тү...
2017.10.25
Мартаж үл болох бас нэгэн НУУЦ удахгүй ил болно
2018.02.13
“MNB Sport” суваг нээлтээ хийлээ
2018.03.05
Өдөрт дунджаар 4000-9900 хүн музей үзжээ
2018.03.05
"Тэнгэрийн гүүр" номын нээлт болно
2017.10.12
250 x 200px
Бидний тухай | Сурталчилгаа байршуулах | Санал хүсэлт | Холбоо барих | Вэб сайт хийх | RSS
© Шуум.мн - ээс хуулбарлах хориотой, 2011