Нүүр хуудас | Нийтлэлчдийн индэр | Мэдээний архив
Нэвтрэх нэр:
Нууц үг:
Бүртгүүлэх «|» Нууц үг мартсан?
Fact Shuum Нийгмийн шуум Гадаад Shuum Соёл, урлаг, спорт Оддын Shuum Авто Shuum TOMATO.MN
index
Лимбэний битүү амьсгааны арга барилыг ЮНЕСКО-гийн жагсаалтад бүртгүүлсэн батламжийг гардууллаа
2012.06.13
Нүүдэлч Монголчуудын өвөг хөгжмийн нэг нь лимбэ юм. Монголчууд лимбийг олон зууны турш өвлөн хөгжүүлэхдээ битүү амьсгаагаар хөгжимдөх өвөрмөц, давтагдашгүй арга барилыг буй болгосон гавъяатай.
Өдөр хоногоор мартагдаж байгаа эл ховор, хосгүй өвийг ЮНЕСКО-гийн Соёлын биет бус өвийг хамгаалах тухай Конвенцийн “Яаралтай хамгаалах шаардлагатай соёлын биет бус өвийн жагсаалт”-д өнгөрсөн онд Бүгд Найрамдах Индонези Улсын Бали хотноо болсон ЮНЕСКО-гийн Соёлын биет бус өвийг хамгаалах тухай Конвенцийн Засгийн газар хоорондын 6 дугаар хуралдаанаар бүртгэсэн билээ.
2012 оны 6 дугаар сарын 11-нд лимбэний битүү амьсгааны арга барилыг ЮНЕСКО-гийн жагсаалтад бүртгэн тунхагласан батламжийг ЮНЕСКО-гийн Монголын Үндэсний Комисс, Монгол Улсын Засгийн газарт албан ёсоор хүлээлгэн өгөх ёслол боллоо. Монгол Улсын Засгийн газрыг төлөөлж БСШУ-ы дэд сайд Б.Ундармаа уг батламжийг гардан авч эх хувийг Үндэсний Музейн харьяа Төрийн түүхийн музейд шилжүүлэн өглөө.
ЮНЕСКО-гийн Монголын Үндэсний Комиссийн Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Г.Жаргалсайхан батламжийг Засгийн газарт гардуулан өгөхдөө лимбэний битүү амьсгааны арга барилыг ЮНЕСКО-гийн жагсаалтад бүртгүүлснээр Монгол Улс дэлхий нийтийн өмнө маш өндөр хариуцлага үүрэг хүлээж байгааг цохон тэмдэглэсэн юм.
ЮНЕСКО-гийн Соёлын биет бус өвийг хамгаалах тухай Конвенцийн жагсаалтыг “Яаралтай хамгаалах шаардлагатай соёлын биет бус өвийн жагсаалт”, “Хүн төрөлхтний соёлын биет бус өвийн төлөөллийн жагсаалт” гэж хоёр ангилдаг аж.
“Яаралтай хамгаалах шаардлагатай соёлын биет бус өвийн жагсаалт”-д бүртгүүлсэн лимбэний битүү амьсгааны арга барилыг Монгол Улс хадгалж хамгаалах шаардлагатай бүхий л арга хэмжээг яаралтай авах үүрэгтэй гэнэ. Өдгөө энэ арга барилыг эзэмшсэн хорь хүрэхгүй лимбэчид байдаг байна.
Г.Жаргалсайхан мөн соёлын биет бус өвийн нэг онцлог бол аливаа ард түмэн, үндэстний өнгөрсөн, одоо, ирээдүйг холбосон байх учиртай дурдаад өв дээдсээс уламжлагдан ирсэн соёлын өвийг хойч ирээдүйдээ дамжуулахад өнөө үеийнхний хичээл зүтгэл маш чухал болохыг онцлов.
ЮНЕСКО-гийн жагсаалтад орсон соёлын биет бус өвийг орчин цаг үетэйгээ зохицон хөгжих чадвартай байх ёстой гэж шаарддаг тул уламжлал, орчин үе хоёрыг хослуулсан соёлын өвийг хөгжүүлэхэд мэргэжлийн болон энгийн иргэдийг өргөнөөр хамруулах нь их чухал ажээ. Өөрөөр хэлбэл ЮНЕСКО-гийн жагсаалтад орсон соёлын биет бус өвийг зөвхөн “тайзан дээр тоглодог байх” нь хангалтгүй гэнээ.
“Нүүдлийн ахуйд бий болсон лимбэний битүү амьсгааны арга барилыг амьдралын хэв маяг эрс өөрчлөгдөж буй өнөө үед зөвхөн урлагийн тайзан дээр биш мөн бодит ахуйд “өдөр тутмын хэрэглээ” байлгах нь ач холбогдолтой. Ингэснээр монгол зан заншил, уламжлалаа хадгалж, соёлын өвөрмөц онцлогоо хойч үедээ өвлүүлэн үлдээнэ” гэж Г.Жаргалсайхан мөн онцолсон юм.

Лимбэний битүү амьсгааны арга барил өвлөгдөж буй өнөөгийн байдал

Лимбэний битүү амьсгааны уламжлалыг мэргэжлийн сургалтын хөтөлбөр, агуулгад тусгах үндэс суурийг анхлан тавьсан хүн бол алдарч лимбэч Л.Цэрэндорж агсан юм. Битүү амьсгаагаар лимбэдэх уран чадварыг өмнөх үеэсээ өвлөн XX зуунд буухиалж, XXI зуунтай залгуулахад нэрт лимбэч Алдарт гавъяат хөгжимчин Л.Цэрэндорж, Л.Маам, МУГЖ М.Дорж нар түүхэн үүрэг гүйцэтгэсэн билээ. Ахмад үеийн лимбэчдийн халааг авсан дунд үеийн төлөөлөл нь МУГЖ М.Бадам, МУГЖ Галсантогтох, МУГЖ Ө.Батжаргал, лимбэч багш Д.Энхтайван нар юм. Лимбэний битүү амьсгааг төгөлдөр эзэмшсэн эдгээр лимбэчдийн шавь нар, шавийн шавь нар нь эдүгээ эл уламжлалыг залган авч явааг бахархан тэмдэглэж байна. Лимбэ хөгжмийн мэргэжлийн сургалт эдүгээ Улаанбаатар хот дахь Соёл урлагийн их сургууль, Хөгжим бүжгийн коллеж, Завхан аймаг дахь Хөгжим бүжгийн коллежид тус тус явагдаж байгаа.
Гэхдээ битүү амьсгаагаар лимбэдэх ардын уламжлалыг өвлөсөн ийм лимбэчид улсын хэмжээнд нэн цөөн байгаа нь энэ өвийн ирээдүйд сэтгэл түгших шалтгаан болж байгаа юм. 2007 онд лимбэний битүү амьсгааны уламжлалыг сэргээн хөгжүүлэх хойч үед өвлүүлэх зорилготой “Монголын Лимбэчдийн Холбоо”-г байгуулагдаж, энэ холбоонд манай үе үеийн лимбэчид, судлаачид, урлаг соёлын зүтгэлтнүүд нэгдэн орсон байна. Тус холбоо нь энэ ховор хосгүй өвийг хойч үед Aвлүүлэх, амьдарч хөгжих чадварыг хангах олон талт ажлыг төв орон нутгийн төр, захиргааны болон соёлын холбогдох байгууллагуудтай хамтран хэрэгжүүлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэнэ гэж мэргэжилтнүүд үзэж байна. Цаашид энэ өвийг хамгаалахын тулд:
- ардын хөгжмийн уламжлалт урын сан, хөгжимдөх арга барилаас суралцах, судлах ажлыг шинэ шатанд гаргах
- орчин цагийн мэргэжлийн зохиолчдын бүтээлд битүү амьсгааны ид шидийг илтгэн харуулах, лимбэчний ур ухаан, уран чадварыг сорих бүтээлүүдийг буй болгох
- тэрчлэн битүү амьсгаагаар хөгжимдөх ховор хосгүй арга барилыг эзэмшсэн лимбэчдийн нийгмийн үнэлгээг дээшлүүлэх шаардлагатай. 

Нүүдэлч Монголчуудын өвөг хөгжмийн нэг нь лимбэ юм. Монголчууд лимбийг олон зуун...

Уншсан: 12639 | Түгээх |
Холбоотой мэдээ
“TOKYO NIGHT -2017”-г дуучин Мино чимнэ
2017.04.19
10 сая төгрөгийн шагналын сантай “Magic of the music” Улсын анхдугаар уралдааны бүртгэл эхэллээ
2017.04.14
Хийл, төгөлдөр хуур сонирхогч хүүхдүүдийн дунд уралдаан болно
2017.04.12
Эгч дүү хоёр Хишгээ тоглолтоо хийнэ
2017.04.12
"New Face" хаврын анхны загварын чиг хандлагыг тодорхойлно
2017.04.11
Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд SHUUM.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.
Таны нэр:
Таны сэтгэгдэл:
Сэтгэгдэл Нийт: 1
“TOKYO NIGHT -2017”-г дуучин Мино чимнэ
2017.04.19
10 сая төгрөгийн шагналын сантай “Magic of the ...
2017.04.14
Хийл, төгөлдөр хуур сонирхогч хүүхдүүдийн дунд ура...
2017.04.12
Эгч дүү хоёр Хишгээ тоглолтоо хийнэ
2017.04.12
"New Face" хаврын анхны загварын чиг хандлагыг тод...
2017.04.11
БНСУ-ын Пёнчан хот Өвлийн олимпийн бэлтгэлээ амжил...
2017.04.06
“Азтай бадарчин” хошин урлагийн их наадам эргэ...
2017.03.29
“Улаанбаатар марафон” олон улсын гүйлтийн тэмц...
2017.03.28
Жүжигчид дуулсан тоглолт болно
2017.03.22
Америкийн алдарт бүжиг дэглээч Кэйт Томсон Монголд...
2017.03.21
Ч.Бадрал, Т.Энхбат нарт мөнгөн шагнал олгов
2017.03.16
Эрчүүдээ, хаана баярлах гэж байна?
2017.03.14
Намянжү хотод Монголын урлаг, соёлыг сурталчилсан ...
2017.03.14
Буудлага спортын шинэ төв удахгүй ашиглалтанд орно...
2017.03.14
"Улирал ба зохиолч" сэтгүүлийн 13 дахь дугаар хэвл...
2017.03.10
Нохой сонирхогчдын клубүүдийн аварга шалгаруулах т...
2017.03.06
“Ижийдээ захидал бичээрэй” захидлын уралдааны ...
2017.03.06
“Миний дурласан бүсгүй” тоглолт орон нутагт то...
2017.03.03
“Эзэгнэгч” уран сайхны киноны нээлт өнөөдөр бо...
2017.02.24
Хувь заяаны эрхээр дүүгээсээ хагацсан Хангал дүүгэ...
2017.02.20
УИХ-ын гишүүдийн дунд “Цэцэн түшээ” шатрын тэм...
2017.02.07
Дуучин С.Тэнгэр “Аргагүй амраг”-т сюрприз бари...
2017.02.03
Поп хатагтайн “Аргагүй амраг” 20 жилийн дараа ...
2017.01.31
Дуучин Ш.Хүрэлбаатарын “Миний дурласан бүсгүй”...
2017.01.27
Дуучин Э.Ууганбаяр, Э.Түвшинсайхан нар тоглолтынхо...
2017.01.27
“Uvertura” хамтлаг Монгол орноо тойрч, хандивы...
2017.01.26
"Увертюра" хамтлагийн "Монгол минь" тоглолтын хэвл...
2017.01.25
Дуучин Н.Ундралын “харц”
2017.01.24
Шатар сонирхогчдын УАШТ-ны шилдгүүдэд шагнал гарду...
2017.01.16
Дуучин бүсгүй тоглолтдоо зориулж 20кг туржээ
2017.01.13
Сургамжит богино өгүүллэгүүд
2015.02.03
Хайрын шүлгүүд /Дурлалт хосуудын баяр - Гэгээн Вал...
2013.02.14
М.Зоригт “Ice Top” -ийн фэн охиныг ”эрхлүүлэ...
2016.09.08
Замын цагдаагийн албан хаагчдын дунд “Чадварлаг ...
2016.06.08
Лимбэний битүү амьсгааны арга барилыг ЮНЕСКО-гийн ...
2012.06.13
У.Уранчимэг гавъяатын урлагт “тамгалсан” шинэ ...
2016.03.14
Төвдүүд Хятадын хүчирхийллийг харуулсан жүжиг тогл...
2012.01.31
15 сая төгрөгийн шагналын сантай ”Караоке Стар...
2015.12.07
"Бойтогтой монгол наадам"-ын ишлдгэгүүд тодров
2012.02.15
Мөрөн хотноо 1000 шатарчдын тэмцээн болж байна
2015.11.06
Ж.Солонго:Хяргасаас Х.Баянмөнх бид хоёр л байна да...
2015.10.21
"Рио 2016" зуны олимпийн наадмыг МҮОНТ гурван сувг...
2016.08.03
Даншиг наадмын үеэр “Унзад лам нарын тэмцээн” ...
2016.08.02
Монголын морин спорт залуу уяачдын холбоо байгуула...
2016.08.02
Төрийн банкны баг тамирчид “Банкир-2016” сагса...
2016.05.23
Даншиг наадамд хүчит 256 бөх зодоглоно
2016.08.02
Үндэсний их баяр наадмын хурдан морьдын уралдааны ...
2016.07.08
Наадмаар автомашины 8 төрлийн зөвшөөрөл олгоно
2016.07.08
Үндэсний их баяр наадмын урианхай сурын харваанд 1...
2016.07.08
Монголын өсвөрийн шатарчдын баг Зүүн Азийн аварга...
2016.08.12
Дооёогийн "дайсан" гэж хэн бэ
2016.08.12
М.Анхцэцэг медальт байранд шалгарч чадсангүй
2016.08.11
Үндэсний их баяр наадмын хөтөлбөр
2016.07.01
“Монгол хуушуур -2016” фестиваль болно
2016.07.07
Өнөөдөр Монголын баг тамирчид... /хуваарь/
2016.08.10
“Чингис хаан” гран при маргааш эхэлнэ
2016.06.30
Харанга хамтлагийн гишүүдэд “Алдрын од” гардуу...
2016.08.01
Дооёо нэг өдрийн дайсан болжээ
2016.08.10
“Дээлтэй монгол наадам” ням гарагт Чингисийн т...
2016.07.07
“Бэст оф Классикс” сонгодог урлагийн үдэш Чинг...
2016.06.30
250 x 200px
Бидний тухай | Сурталчилгаа байршуулах | Санал хүсэлт | Холбоо барих | Вэб сайт хийх | RSS
© Шуум.мн - ээс хуулбарлах хориотой, 2011